30 tips van Jack Kerouac voor een vrije schrijfstijl

36bcc0c4d0bec9cd7f43f8c93b0babe2

En dat kun je best toepassen op je blog

“The only people for me are the mad ones, the ones who are mad to live, mad to talk, mad to be saved, desirous of everything at the same time, the ones who never yawn or say a commonplace thing, but burn, burn, burn, like fabulous yellow Roman candles exploding like spiders across the stars, and in the middle, you see the blue center-light pop, and everybody goes ahh…”

Welkom in de wereld van Jack Kerouac. Zo rond mijn achttiende las ik voor het eerst het boek On the Road van Jack Kerouac en nog altijd heeft het werk een grote invloed op mijn schrijverij. On the Road is een vloeiend boek. In een ruk geschreven op een lange rol papier van 37 meter. Kerouac staat bekend om zijn vloeiende, ritmische schrijfstijl. Hij schrijft in een ‘stream of conciousness’ geheel spontaan proza. Aangezien veel mensen hem vroegen Jack hoe doe je dat nou, dat spontaneous prose? – hieronder zijn 30 tips voor schrijven zonder grenzen. Ik heb ze van commentaar voorzien waar ik ze zelf snap ;-).

Voor we naar de tips gaan, eerst wat context. On the Road is grotendeels autobiografisch en beschrijft de road trip van Kerouac door Amerika en Mexico in de jaren 40. De eerste versie van het boek schrijf hij in een non stop sessie van drie weken spontaan opgebiecht proza. Om door te kunnen gaan plakt hij vellen overtrekpapier aan elkaar met tape. Zo hoeft hij niet te stoppen om het papier te verwisselen.

Het uiteindelijke manuscript heeft geen indelingen in hoofdstukken of paragraven, maar gaat eindeloos door en schrijft hij in 20 dagen op een dieet van benzedrine (zeg maar amfetamine), sigaretten, soep en koffie. Hoewel de uitvoering van zijn werk spontaan is, heeft hij in de voorgaande jaren al veel gewerkt aan de voorbereiding van zijn werk. Op zich al een tip. Goede voorbereiding is het halve werk.

  1. Scribbled secret notebooks, and wild typewritten pages, for yr own joy

Een schrijver moet verliefd zijn op schrijven. En is altijd bezig met schrijven. Je moet schrijven omdat het je plezier brengt. Je weet echter nooit wanneer een geniaal idee voor een volgende blogpost zich voordoet, dus zorg dat je altijd een notitie kunt maken. Hoe handig Evernote ook is, voor mij persoonlijk werkt nog altijd pen en papier voor een snelle notitie. Daar zul je me dus altijd mee zien. Documenten vol ideeën. Folders vol schetsen. En ja ook altijd scribbled secret notebooks.

  1. Submissive to everything, open, listening

Veel mensen drogen op een bepaald moment op. Het schrijven wordt een taak. Geen idee meer waar ze over moeten bloggen. Voor mij persoonlijk werkt een compleet open blik. Een constante verwondering. Veel luisteren en veel lezen. Elke dag vol verwondering bezig zijn met je vak. Maar ook inspiratie halen uit andere omgevingen dan altijd weer dat beeldscherm. Overal is inspiratie. Overal zit een blogpost op je wachten. Door ‘vol’ te zijn, kun je ook snel ‘leeglopen’. Dus luister.

  1. Try never get drunk outside yr own house

Spreekt voor zich, maar of het wat voor je schrijven doet? Volg toch maar op. Overigens is Kerouac op zijn 47ste overleden aan interne bloedingen na een leven lang hard drinken. Dus misschien dat drank om te beginnen al niet zo’n best idee is.

  1. Be in love with yr life

Met verwondering en een open blik komt blijdschap. Vanuit negatieve gedachten is het verdomd moeilijk om vrij te schrijven. Dan blokkeert de boel. Betekent dat, dat ik altijd vrolijk rondloop met een grote grijns? Nee, natuurlijk niet. Maar in de basis is een positieve houding wel handig als je wilt blijven schrijven. Op mooie dagen gaat het gewoon allemaal wat eenvoudiger. Dan vloeit het haast natuurlijk en kun je moeiteloos leeglopen over je onderwerp. Verliefd op het leven. Verliefd op je werk.

  1. Something that you feel will find its own form

Bloggen is vrij zijn. Schrijven is vrijheid. Jezelf een vorm opleggen is dodelijk voor je creativiteit. Doe wat goed voelt. Schrijf zoals jij wilt. Vloei. Of niet. Maakt niet uit. Wat van binnenuit komt, zal altijd zijn eigen vorm vinden. Voor mij is dat schrijven. Voor anderen is dat vloggen of fotograferen. Kies jouw vorm en alleen als dat jouw vorm is. Doe wat bij jou past en waar je een passie bij voelt. Schrijven is ontlading. Wat in je zit, moet naar buiten. En wel zo snel mogelijk. Werk in een vorm die niet belemmerend is.

  1. Be crazy dumbsaint of the mind

Je moet wel een beetje gek zijn. Denk ik. Kerouac heeft iets met heiligen. Zijn boeken gaan in op onderwerpen als katholieke spiritualiteit, jazz, boeddhisme, drugs, armoede en reizen. Vandaar de heilige, maar bij Kerouac kan deze zowel katholiek als boeddhistisch als de echte man op de straat zijn. Echt. Authentiek. Diep.

  1. Blow as deep as you want to blow

Jack en zijn vrienden leefden ten tijden van de jazz. Al zijn werk heeft het ritme van de Bebop. Blow as deep as you want to blow betekent hier dat je alle vrijheid hebt om er helemaal voor te gaan. Ga zo diep mogelijk. Ga zo ver mogelijk met je schrijverij. Laat de regels los en ga. Doe. Maak. Schrijf. Film. Als je er maar voor gaat. Je kunt niet ‘diep gaan’ met twijfel in je achterhoofd. Leg je vast, hou je vast en Blow!

  1. Write what you want bottomless from bottom of the mind

Door steeds weer te stoppen en na te denken over de juiste woorden raak je uit de flow. Als je vrij wilt schrijven of bloggen, dan zul je leeg moeten lopen. Alles wat je wilt zeggen, in een keer. Dan is het eruit. Netjes maken, dat kan later wel. Tikfouten verwijderen, dat kan later wel. Voor een vrije schrijfflow moet je bodemloos zijn. Oeverloos zijn. Leeglopen over je onderwerp, zonder schaamte en remming. En fuck de rode kringeltjes onder je woorden. Desnoods verzinnen we ter plekke nieuwe woorden. Als het maar doorgaat.

  1. The unspeakable visions of the individual

Jouw visie. Jouw gedachten. Niemand anders. Wees daar trots op.

  1. No time for poetry but exactly what is

Als je vrij wilt schrijven dan heb je geen tijd voor mooischrijverij. Het moet uit je systeem. Teveel nadenken over mooie woorden zorgt dat de vloedgolf stopt. Schrijf exact wat jij wilt zeggen. Zet het neer.

  1. Visionary tics shivering in the chest

Geen idee.

  1. In tranced fixation dreaming upon object before you

Vrij bloggen heeft iets van een trance, van een droom en tegelijkertijd een totale focus op je onderwerp. Je moet een beetje obsessief zijn. Willen weten hoe het nu zit. Alles uitzoeken en voorbereiden en dan schrijven tot je leeg bent. In een trance op het ritme van toetsaanslagen wegdromen in de verdieping van je onderwerp.

  1. Remove literary, grammatical and syntactical inhibition

Fuck de Grammar Nazi’s. Om vrij te schrijven moet je ook vrij zijn van regels. Redigeren kan later. Write drunk, edit sober, zoals de grote Hemingway zegt. Niet al te veel willen nadenken of het wel klopt. Daarmee stopt de stroom. Daarmee stokt de creativiteit. Alles eruit. Dan pas nakijken. Werkt veel eenvoudiger, dan steeds weer stoppen en controleren.

  1. Like Proust be an old teahead of time

Geen idee, maar iets met de vertragende effecten van marihuana zou best kunnen bij die gekke beatniks.

  1. Telling the true story of the world in interior monolog

Uiteindelijk vertellen de bloggers – alle bloggers – het ware verhaal van de wereld. Mits we vasthouden aan ons eigen verhaal en ons niet laten afleiden door wensen, normen en eisen van de maatschappij om ons heen. Dit is jouw persoonlijke podium, voor jouw gedachten. Ga er voor. Vertel wat je denkt. Vertel het verhaal van jouw wereld. Inhouden zorgt maar voor krampen. Schrijf voor je eigen plezier en gun ons een blik in jouw hoofd.

  1. The jewel center of interest is the eye within the eye

Vage shit Kerouac. Wat hebben we daar aan in 2015? Gekke katholieke dronkaard die boeddhist werd dat je er loopt te wezen te zijn.

  1. Write in recollection and amazement for yourself

Daar komt de verwondering weer langs. En het schrijven voor jezelf. Verbaas je over dingen, over ontwikkelingen en gebeurtenissen en deel ze. Zelfs als niemand ze leest – jij was daar op dat moment bij die gebeurtenis. Leg het vast. Omdat je er plezier aan beleeft.

  1. Work from pithy middle eye out, swimming in language sea

Zwemmen in de zee van taal. Pithy moest ik even opzoeken, maar betekent ‘Concise en full of meaning’. Ik haal hier uit dat je in de basis een heel duidelijk idee moet hebben en dat je van daaruit kunt gaan zwemmen. Niet geheel helder, maar zeer Kerouaciaans – hierbij is dat een woord, fuck you.

  1. Accept loss forever

Schrijven is schrappen. Of een dergelijke dooddoener. Hoort bij het spelletje. Maar door in vrijheid te schrijven kun je het ook makkelijker doen. Door eerst te schrijven en dan pas de interne criticaster los te laten kun je weghalen wat niet bijdraagt aan de essentie. En dat, beste vrienden, is altijd een onderdeel van het proces.

  1. Believe in the holy contour of life

Heeft het nut? Volgens Jack wel. Hij heeft een onbreekbare overtuiging dat het leven goed is. Be in love with your life. Het zal wel allemaal zo moeten lopen, zoals het loopt, dus kun je er maar beter vol overtuiging op in gaan.

  1. Struggle to sketch the flow that already exists intact in mind

Dat is het mooie aan vrij schrijven. Het hele verhaal zit al in je hoofd. Je moet het alleen vrij laten en de ruimte gunnen. Dan nog is het vechten om het allemaal in goede banen te leiden, maar in de basis zit elk verhaal al compleet in je hoofd – mits je er maar lang genoeg mee bezig bent. Elke dag weer. In je notebooks. In je notities en geeltjes. Tot het moment daar is om de flow toe te laten en te schrijven. Het schetsmatige spreekt me hier ook aan. Perfectie is saai. Rafelrandjes zijn veel interessanter.

  1. Don’t think of words when you stop but to see picture better

Het beeld van je onderwerp is het belangrijkste. Tijdens een pauze denken aan woorden, helpt niet. Probeer het beeld van je onderwerp helder te krijgen. Niet de woorden waarmee je dat beeld neer gaat zetten. Heb vertrouwen in het verhaal dat naar buiten moet, zonder de belemmering van taal.

  1. Keep track of every day the date emblazoned in yr morning

Carpe fucking diem Jack. En dat heeft hij zeker gedaan.

  1. No fear or shame in the dignity of yr experience, language & knowledge

Zonder angst. Zonder schaamte. Zonder idee van de gevolgen. Volledig vertrouwen dat jouw ervaring en kennis uniek is voor deze wereld. En dat is ook zo. Dus zet het vooral neer. Zonder na te denken over de Haters of de Likers. Wie maakt het wat uit. Jij schrijft puur voor jouw plezier. En jouw visie doet er toe.

  1. Write for the world to read and see yr exact pictures of it

Lijkt in tegenspraak met 24, maar hoewel we schrijven voor ons eigen plezier, schrijven we niet voor onszelf alleen. Juist in het delen van de exacte beelden en ideeën in jouw hoofd zit de meerwaarde voor de wereld. Want daarin zit de kans op nieuwe inzichten. Houd ze niet voor je – in je scribbled notebooks -, maar deel ze met de hele wereld. En dat kan! Hoera!

  1. Bookmovie is the movie in words, the visual American form

Ieder zijn eigen film. Beeldend. Visueel. Jij speelt de hoofdrol en kunt schurk of held zijn. Speel je rol en ga er voor, maar hou je vooral niet in.

  1. In praise of Character in the Bleak inhuman Loneliness

Niemand, maar dan ook echt niemand zit te wachten op de eindeloze herhalingen van bekende gegevens. Juist in jouw persoonlijkheid zit de kracht om onderscheidend te zijn. Wees geen echo. Herhaal niet wat iedereen al weet. Maar geef de wereld jouw karakter. Jouw gekkigheid. Jouw echte persoonlijkheid. Dat is veel interessanter dan al dat kopieergedrag.

  1. Composing wild, undisciplined, pure, coming in from under, crazier the better

Fuck binnen de lijntjes kleuren. Laat je schaamte los en krabbel over alles heen.

  1. You’re a Genius all the time

Schrijven is gaan zitten. En bloeden achter je toetsenbord tot er iets staat. Vertrouw erop dat er elke keer wel iets uit je handen komt. Ik meen dit serieus. Om te schrijven hoef ik alleen maar te gaan schrijven. Elke keer weer. Zitten. Schrijven. Niet stoppen.

  1. Writer-Director of Earthly movies Sponsored & Angeled in Heaven

Dat is jouw rol. De schrijver en regisseur van jouw film. Laat ons meegenieten en stop met stoppen. Blow as deep as you want to blow!